کلینیک آسیا کلینیک آسیا کلینیک آسیا کلینیک آسیا کلینیک آسیا

Low Level laser (ليزرهاي كم توان)


تمام موجودات زنده براي ادامه حيات نياز به غذا ، هوا و نور دارند واين تنها شامل گياهان وموجودات فتوسنتز كننده نميباشد بلكه شامل تمام  حيوانات  نيز ميشود.

 
واكنش نور با بافت حيواني واكنش نا شناخته اي نيست  از اين دسته ميتوان  واكنش فوتونهاي نوري با مولکول ردوپسين را در شبكيه چشم نام برد كه منجر به ايجاد و انتقال ايمپالس عصبي ميشود و در نهايت حس بينايي بوجود مي آيد ا ز موارد ديگر فعال شدن VITD3در اثر نور يا تبديل بيلي روبين غير محلول در آب به نوع محلول در آب توسط اشعه UV ميباشد . بشر از مدتها قبل از نوردرماني يا فتو تراپي در درمان بيماريها نيز بهره جسته است مانند درمان بيماريهاي پوستي نظير ويتيليگو،آلوپسي و....  پاسخ بيولوژيك بافت  حيواني به نور سالها قبل از ساخت اولين  ليزر(1960) توسط دكتر الكساندر گورويچ درسال1923  كشف شد او متوجه واكنش پذيري وتاثير سلولها از يكديگر توسط بيوفتونهاي ساطع شده از هسته و بيوپلاسم سلولي شد .اين بيوفتونها روند رشد را در سلول تحريك ميكنند ، وي اين پديده را  فتوبيواينداكشن  يا “ القاي  نوري” حيات نام نهاد.
 
دكتر مستر( جراح) از اولين كساني بود كه از ليزر براي جراحي استفاده كردو همراه با كاربرد جراحي آن متوجه اثرات ديگر  ليزر يعني اثرات فتو بيو اينداكشن  آن شد و در سال1964 اصطلاح لیزر کم توان را برای اولین بار به کار برد,( اثراتي  مانند ترميم سريع زخم,   بي‌دردي, سرعت در بهبودي حال عمومي و بازگشت كاركرد ارگانهاي بدن به وضعيت طبيعي بعدازجراحي). درسال 1976 اولين تجربيات كاربرد ضد درد ليزر در کلینیک درد توسط دكتر سيمونوويچ( متخصص بيهوشي سوئدي ) واثر ترميمي  ليزر روي آسيب  اعصاب  توسط دكتر روچكيند  (جراح اعصاب  ) به چاپ رسيد و پس از آن مطالعات  و تجربيات  بيشتري در كاربرد اثر ضد درد وترميمي ليزر  در درمان  بيماريهاي  مختلف صورت گرفت.
 
ليزر درماني كم توان به اين ترتيب درPubmed  تعريف شده است :
 
روش درماني مي باشد كه از تابش نور با شدت پايين در محدوده نور 540 -830- نانومتر استفاده مي شود. به نظر مي رسد اثرات درماني اين روش توسط واكنشهاي فتو شيميائي كه باعث تغيير نفوذ پذيري غشا سلولي  و بدنبال آن افزايش ساخته شدن mRNA  وپروليفراسيون سلولي ميشود  حاصل  شود علت اين اثرات ، مثل ليزر جراحي به دليل  حرارت نمي باشد. ليزر درماني كم توان در پزشكي ،دندانپزشكي ودامپزشكي در موارد بيماريهاي مختلف  و به طور عمده  در مورد درمان زخم و كنترل درد به كار ميرود . 
 
 
 
تقسيم بندي ليزر ها :
 
 ليزر ها براساس واكنشهاي بافتي به سه دسته تقسيم ميشوند:
 
1 – واکنش های تخریبی: که اساس کار ليرزهاي پر توان هستندو با توان بالاي 5/0 وات و افزايش انرژي جنبشي دربافت  در نتیجه ايجاد اثر حرارتي باعث دناتوراسيون پروتئينها، انعقاد، تبخير، كربنيزاسيون وبرش ميشوند اين ليزرها کاربرد در جراحي دارند وبه ليزرهاي گرم نيز معروف هستند.
 
2 – واکنشهای خنثی: که اساس  ليزرهاي تشخيصي هستند  در طي اين واكنشها بافت تغييري نمي يابد اما از ميزان نور رفلكس شده يا نور عبور كرده از بافت براي كارهاي تشخيصي استفاده ميشود مانند لیزر های تشخیصی در دندانپزشکی که برای اندازه گیری ناحیه پوسیدگی دندان به کار می روند.
 
3 – واکنش های فتو شیمیائی: که اساس کار لیزر های ليزرهاي كم توان هستند: اين دسته از ليزرها خاصيت ايجاد واکنش فتوشيميايي ( photochemical)  دارند و بدون ايجاد اثر حرارتي در بافت اثرات خود را ميگذارند .
 
 به دسته اي ازليزرها که با بافت وارد واکنش مي شوند  و بدون ايجاد حرارت باعث تحريک يا مهار درسلول مي شوند ليزرهاي سرد يا ليزر هاي نرم یا soft  گفته ميشود.اين دسته از ليزرها با چگالي دانسيته کمتر از5/0  وات بر سانتي متر مربع شناخته شده اند به همين علت ليزرهاي کم توان نيز ناميده مي شوند.
 
فيزيولوژي سلولي :
 
به دنبال تابش فوتونهاي ليزر به سلول پاسخ سلولي با فعال شدن فوتواکسپتورهاي موجود در زنجير تنفسي واقع در ميتوکندري آغاز ميشود و در اثر آن ردوکس سلولي تغيير حالت داده وهمراه با تغييرات حالت غشاء سلولي با جابه جائي کلسيم وتغييرات pH وفعال شدن CAMP و دوبليکاسيون DNA منجر به ساخته شدن پروتئين ميشود.به  اين ترتيب پاسخهاي سلولي از سطح سلولي به سطح بافت و ارگان کشانده  ميشود و اثراتي مانند  ضد ا لتهاب ، ضد ادم  و تورم ، بي دردي  ، تکثير سلولي ، نئوواسکولاريزاسيون  وتسريع در ترميم ،شيفت متابوليسم به سمت هوازي و متعادل کردن سيستم ايمني حاصل مي شود.
 
بر اساس تحقيقات واحد تحقيقات ترميم بافتي بيمارستان Guy- London )) پاسخهاي بافتي  ليزر به دو دسته تقسيم مي شوند :
 
 
 
1 - پاسخهاي اوليه ( فوري ) :   که  شامل پاسخ  بافتي موضعي ميباشد مانند  وازوديلاتاسيون ، افزايش گرذش  خوني ودرناژلنفاوي ،افزايش فعاليت نوتروفيلها ،لنفوسيتها وفيبروبلا ستها ،بهبودي متابوليسم سلولي در سلولهاي اسيب ديده وافزايش استانه تحريکي رسپتورهاي درد.
 
2 - پاسخهاي ثانويه ( تاخيري ) : شامل  يک  سري تاثيرات  سيستميک است که  از گردش  محصولات  واکنشهاي نور ( photoproducts )در خون ولنف حاصل ميشود مانند افزايش غلظت بعضي پروستاگلاندينها مثل PCI2 که اثر ضد التهاب دارد يا افزايش ايمنوگلوبينها ،لنفوکينها که در سيستم ايمني و افزايش بتا اندورفينها وانکفالينها که نقش در ايجاد بيدردي دارند. بدنبال تابش ليزر ودر طي واكنشهاي اوليه و واكنشهاي ثانويه سلولي ميزان ATP  يعني انرژي داخل سلولي افزايش مي يابد به عبارتي انرژي نوراني در جريان واكنشهاي اوليه در زنجيره تنفسي ( ميتوكندري) با تغيير حالت ردوكس سلول از طريق واكنشهاي ثانويه تبديل به شكل انرژي قابل مصرف در سلول  يعني ATP ( با  افزايشي  تا حد 300%)‌ ميشود. اين افزايش  همراه  با فعال كردن واكنشهائي در سلول است  كه باعث اثرات ماكرو سلولر ليزر ميشود.
 
 در کل پاسخ فيزيولوژيک بافت شامل موارد زير مي باشد : 
 
1- تحريك بيولوژيك سيستم 2-  اثر بر روي سيستم ايمني 3-  اثر ضد التهاب و ضد ادم  4- اثر بر روي عروق و سيركولاسيون 5-  اثر بر روي لنف 6-  اثر بر روي ترميم زخم ا 7- ثر ضد درد  8- اثر بر روي اعصاب
 
ليزر با مكانيسمهاي مختلف باعث كاهش التهاب و ادم مي شود :                                
 
تغيير سنتزpGF2A ,PGE , 
 
افزايش سنتز PGI2
 
مهار سنتز برادي كنيها
 
افزايش فاگوسيتوز توسط WBC
 
وزاوويلاتاسيون بيشتر وافزايش سيركولاسيون                        
 
 افزايش درناژ لنفاوي تاحد 2 برابر  و به تعادل رساندن  فشارهاي اسموتيك و آنكوتيك
 
افزايش ترشح MIF  .
 
كاهش ريليز هيستامين
 
ليزر در قسمتهاي مختلف فاز التهاب تاثير مي گذارد
 
تاثيرات عروقي ليزر را به طور عمده ميتوان به چند قسمت تقسيم كرد:                                                  
 
1- نئوواسكولاريليزاسيون ( رگ سازي جديد ) 2- رژنراسيون (ترميم عروق )3- وزاوديلاتاسيون وافزايش گردش خوني
 
 
 
ليزر با مكانيسمهاي زير باعث تسريع بهبودي زخم مي شود :
 
افزايش ساخت DNA وRNA و پروتئينها
 
افزايش ساخت كلاژن
 
آنژيوژنزو تشكيل عروق جديد
 
اپيتليزاسيون سريع تر
 
اثر ضد التهاب با اثر بر روي لكوسيتها و ماكروفاژها
 
فعال كردن سيستم ايمني از طريق اثر روي IgG , IgM وكمپلمانها
 
افزايش سيركولاسيون خوني و درناژ لنفي
 
شيفت متابوليسم به سمت هوازي
 
كاهش درد وكم كردن ترشح مدياتورهاي درد كه اثر ضد ترميمي دارند .
 
ليزر بر روي سيستم عصبي تاثيرات متفاوتي مي گذارد از مهمترين اثرات آن عبارتند از :
 
اثر بر روي پتانسيل فعاليت AP= Action potential
 
اثر بر روي سرعت هدايت اعصاب
 
اثر بر روي رژنراسيون اعصاب
 
امروزه پس از مطالعات وتجربيات بيشتر در كاربرد ليزر، از اثرات ضد درد وترميمي آن  در درمان  بيماريهاي  مختلف استفاده مي شود از جمله  زخمهاي  مقاوم به درمان  مانند زخمهاي ديا بتي، عروقي بستر و درمان نروپاتيها، نورالژيها ، بيماريهاي مفاصل وغيره . اما علي رغم کاربردهاي آن ناشناخته ها وقسمتهاي تاريک آن زياد است و در بسياري از کشورها تيمهاي تحقيقاتي به تحقيق وپژوهش در مورد ليزر هم چنان ادامه مي دهند.

Scroll to Top